عملیات خاکی

12-9-1 کلیات

12-9-1-1 منظور از عملیات خاکی عبارت است از: خاکبرداری، خاکریزی، تسطیح زمین، گودبرداری، پی کنی ساختمانها، حفر شیارها، کانالها و مجاری آب و فاضلاب و حفر چاههای آب و فاضلاب با وسایل دستی یا مکانیکی.

12-9-1-2 قبل از شروع عملیات خاکی باید اقدامات زیر انجام شود:

الف: توسط شخص و یا اشخاص ذیصلاح زمین مورد  نظر از لحاظ استحکام و جنس خاک و همچنین پایداری ابنیه مجاور به دقت مورد بررسی قرار گیرد. به علاوه نقشه گودبرداری و پایدارسازی جداره های گود و برنامه گودبرداری تهیه شده توسط این اشخاص باید به تأیید مرجع رسمی ساختمان برسد.

ب: روش، برنامه گودبرداری و همچنین زمان شروع آن به همراه مجوز صادره توسط مرجع رسمی ساختمان در اختیار مهندس ناظر قرار گیرد.

ج: موقعیت تأسیسات زیرزمینی از قبیل کانالهای فاضلاب، قنوات قدیمی، لوله کشی آب و گاز، کابلهای برق، تلفن و غیره که ممکن است در حین عملیات گودبرداری و خاک برداری موجب بروز خطر و حادثه گردند و یا خود دچار خسارت شوند، مورد بررسی و شناسایی قرار گرفته و با همکاری سازمانهای ذیربط، نسبت به تغییر مسیر دائم یا موقت و یا قطع جریان آنها اقدام گردد.

د: در صورتی که تغییر مسیر یا قطع جریان برخی از تاسیسات مندرج در بند ج  فوق امکان پذیر نباشد، باید با همکاری سازمانهای مربوطه و به طرق مقتضی نسبت به حفاظت آنها اقدام شود.

هـ: چنانچه محل گودبرداری در نزدیـکی و یا مجـاورت یکی از ایستـــگاههای خدمـات عمومی از قبیل آتش نشانی، اورژانس و غیره بوده و یا در مسیر اتومبیلهای مربوطه باشد، باید قبلاً مراتب به اطلاع مسئولین ذیربط رسانده شود تا احیاناً در سرویس رسانی عمومی وقفه ای ایجاد نشود.

و: کلیه اشیاء زائد از قبیل تخته سنگ، ضایعات ساختمانی و یا بقایای درخت که ممکن است مانع از انجام کار شده و یا موجب بروز حوادث شوند، از زمین مورد نظر خارج گردند.

12-9-1-3 در صورتی که در عملیات خاکی از دستگاههای برقی مانند الکتروموتور برای هوادهی، تخلیه آب و نظایر آن استفاده شود، این گونه دستگاهها باید با رعایت مفاد بخش 12-6-1 به کار گرفته شده و به وسایل حفاظتی مناسب مجهز باشند.

12-9-1-4 چنانچه محل مورد نظر برای عملیات خاکی نظیر حفر چاه در معابر عمومی یا محلهایی باشد که احتمال رفت و آمد افراد متفرقه وجود داشته باشد، باید با اقدامات احتیاطی از قبیل محصور کردن محوطه حفاری، نصب علائم هشدار دهنده و وسایل کنترل مسیر، از ورود افراد به نزدیکی منطقه حفاری جلوگیری به عمل آمده و دهانه این گونه محل ها در پایان کار روزانه مسدود گردند.

12-9-2 گودبرداری و خاکبرداری (حفر طبقات زیرزمین و پی کنی ساختمانها)

12-9-2-1 در صورتی که در عملیات گودبرداری و خاکبرداری احتمال خطری برای پایداری جداره های گود،  دیوارها، ساختمانهای مجاور و یا مهارها وجود داشته باشد، باید با استفاده از روشهایی نظیر نصب شمع، سپر و مهارهای مناسب و رعایت فاصله مناسب و ایمـن گودبرداری و در صــورت لزوم با اجرای سازه های نگهبان قبل از شروع عملیات، ایمنی و پایداری آنها تأمین گردد.

12-9-2-2 در خاکبــرداری های با عمق بیـش از 120 سانتیمتـر که احتــمال ریـزش یا لغـزش دیواره ها وجود داشته باشد، باید با نصب شمـع، سپــر و مهارهای محکم و مناسب نسبت به حفـاظـت دیواره ها اقدام گردد، مگر آنکه با توجه به مطالعات ژئوتکنیک شیب دیواره از زاویه ایستایی شیب طبیعی خاک کمتر باشد.

12-9-2-3 در مواردی که عملیات گودبرداری در مجاورت بزرگراهها، خطوط راه آهن یا مراکز و تاسیسات دارای ارتعاش انجام می شود، باید اقدامات لازم برای جلوگیری از لغزش یا ریزش دیواره ها صورت گیرد.

12-9-2-4 در موارد زیر باید دیواره های محل گودبرداری، همچنین دیواره ها و ساختمانهای مجاور دقیقاً توسط شخص ذیصلاح مورد بررسی و بازدید قرار گرفته و در نقـاطی که خطر ریزش یا لغــزش دیواره ها به وجود آمده است، مهارها و وسایل ایمنی لازم از قبیل شمع، سپر و غیره نصب و یا مهارهای موجود تقویت گردند.

الف: قبل از پایدارسازی کامل به صورت روزانه و بعد از پایدارسازی، حداقل هفته ای یک بار

ب: بعد از وقوع بارندگی، طوفان، سیل، زلزله و یخبندان

ج: بعد از هرگونه عملیات انفجاری

د: بعد از ریزش های ناگهانی

هـ: بعد از وارد آمدن صدمات اساسی به مهارها

12-9-2-5 برای جلوگیری از بروز خطرهایی نظیر پرتاب سنگ، سقوط افراد، حیوانات، مصالح ساختمانی و ماشین آلات و سرازیر شدن آب به داخل گود و نیز برخورد افراد و وسائط نقلیه با کارگران و وسایل و ماشین آلات حفاری و خاکبرداری، باید اطراف محل حفاری و خاکبرداری با رعایت مفاد بخش 12-5-1 به نحو مناسب حصارکشی و محافظت شود. در صورتی که حفاری و گودبرداری در مجاورت معابر و فضاهای عمومی صورت گیرد، باید فاصله این حصار تا لبه گود حداقل 150 سانتیمتر بوده و با علائم هشدار دهنده که در شب و روز و از فاصــله دور قابل رؤیت باشند، مجهــز گردد. هر گودبرداری که به فاصــله کمتـر از 150 سانتیمتر از معابر و فضاهای عمومی قرار می گیرد، باید با سازه به ارتفاع 180 سانتیمتر و مقاوم در برابر نیروهای وارده محصور گردد.

12-9-2-6 در گودبرداری هایی که عملیات اجرایی به علت محدودیت ابعاد آن با مشکل نور و تهویه هوا مـواجه می گردد، لازم است نسبت به تأمین وسایل روشنایی و تهویه هوا اقدام لازم به عمل آید.

12-9-2-7 مواد حاصل از گودبرداری نباید به فاصله کمتر از یک متر از لبه گود ریخته شوند. همچنین این مواد نباید در پیاده روها و معابر عمومی به نحوی انباشته شوند که مانع عبور و مرور گردیده یا موجب بروز حادثه شوند.

12-9-2-8 فاصله مناسب استقرار ماشین آلات و وسایل مکانیکی از قبیل جرثقیل، بیل مکانیکی، لودر، کامیون یا انباشتن خاکهای حاصل از گودبرداری و یا مصالح ساختمانی در مجاورت گود، که توسط شخص ذیصلاح بررسی و تعیین می گردد، باید دقیقاً از لبه گود رعایت گردد.

12-9-2-9 در گودهایی که عمق آنها بیش از یک متر می باشد، نباید کارگر در محـل کار به تنهـایی به کار گمارده شود.

12-9-2-10 در گودبرداریها، عرض معابر و راههای شیب دار (رمپ) احداثی ویژه وسائـط نقـلیه نباید کمتر از 4 متر باشد.

12-9-2-11 در محل گودبرداریهای عمیق و وسیع، باید یک نفر نگهبان مسئولیت نظارت بر ورود و خروج کامیونها و ماشین آلات سنگین را عهده دار باشد. برای آگاهی کارگران و سایر افراد، باید علائم هشدار دهنده در معبر و محل ورود و خروج کامیونها و ماشین آلات مذکور نصب گردد.

12-9-3 حفاری چاهها و مجاری آب و فاضلاب

12-9-3-1 قبل از آغاز عملیات حفاری چاهها و مجاری آب و فاضلاب به ویژه در حفاری دستی چاهها، باید بررسیهای لازم درخصوص وجود و کیفیت موانـعی از قبیل قنوات قدیمی، فاضلابها، پی ها، جنـس خاک لایه های زمین و تأسیسات مربوط به آب، برق، گاز، تلفن و نظایر آن به عمل آید و در صورت لزوم با سازمانهای ذیربط تماس برقرار گردد. محل حفاری نیز باید طوری تعیین شود که به هنگام کار، خطر ریزش یا نشت قنات و فاضلاب مجاور یا برخورد با تأسیسات یاد شده وجود نداشته باشد.

12-9-3-2 به منظور ایجاد تهویه کافی در عملیات حفاری چاهها و مجاری آب و فاضلاب، باید هر نوع گاز، گرد و غبار و مواد آلوده کننده دیگر که برای سلامتی افراد مضر است، به طرق مقتضی از محل کار خارج شود و در صورت لزوم باید کارگران به ماسک و دستگاههای تنفسی مناسب مجهز شوند تا همواره هوای سالم به آنها برسد.

12-9-3-3 کلیه افرادی که فعالیت آنها با عملیات حفاری چاهها و مجاری آب و فاضلاب مرتبط است، باید متناسب با نوع کار به وسایل حفاظت فردی، مطابق با ویژگیهای فصل 12-4 مجهز شوند.

12-9-3-4 مقنی قبل از ورود به چاه برای عملیات چاه کنی، باید طناب نجات و کمربند ایمنی را به خود بسته و انتهای آزاد طناب را در بالای چاه در نقطه ثابتی محکم نموده و همکار وی بر سر چاه حاضر باشد.

12-9-3-5 پس از خاتمه کار روزانه و یا در مواقعی که حفاری انجام نمی شود، دهانه چاه باید با صفحات مشبک مقاوم و مناسب به نحو مطمئن پوشانده شود.

12-9-3-6 در حفاری چاهها و مجاری آب و فاضلاب باید ضوابط مندرج در آیین نامه و مقررات « حفاظتی چاههای دستی » لحاظ گردد.

12-10 عملیات برپایی و نصب اسکلت ساختمان

12-10-1 کلیات

12-10-1-1 عملیات ساخت و نصب اسکلت فلزی و همچنین اجرای سازه های بتنی از قبیل قالب بندی، آرماتوربندی، ساختن و ریختن بتن در قالب ها باید توسط اشخاص ذیصلاح انجام شود.

12-10-1-2در موقع نصب و برپایی اعضای فلزی سازه از قبیل ستونها، تیرها یا خرپاها، باید قبل از جدا کردن نگهدارنده ها و رها کردن آنها حداقل نیمی از پیچ و مهره ها بسته شده یا حداقل نیمی از جوشکاری لازم انجام گرفته باشد. همچنین قبل از نصب هر عضو سازه بر روی سازه دیگر، عضو زیرین سازه باید صددرصد پیچ و مهره یا جوشکاری شده باشد.

12-10-1-3در موقع نصب ستونها، برای جلوگیری از سقوط ستونهای نصب شده باید این ستونها به وسیله تیرهای واسط با سایر ستونها مهار شوند. چنانچه اتصال ستونها به وسیله تیرهای واسط امکان پذیر نباشد، باید با نظر شخص ذیصلاح موقتاً با مهارهای جانبی پایدار گردند. در هر حال هیچ ستونی نباید قبل از ایجاد اتصال با ستونهای مجاور و تأمین پایداری آن رها شود.

12-10-1-4برای بالا بردن تیرآهن و سایر اجزای فلزی باید از کابلها و طنابهای مخصوص استفاده شود. همچنین برای جلوگیری از صدمه دیدن کابل فلزی در اثر خمش بیش از حد، باید قطعات چوب و یا مواد مشابه بین تیرآهن و کابل قرار داده شود. استفاده از زنجیر برای بستن تیرآهن و سایر اجزای فلزی مجاز نمی باشد.

12-10-1-5استفاده از دستگاههای جوشکاری و برش برای نصب و برپایی اعضای فلزی سازه باید با رعایت مفاد بند 12-2-4-6 صورت گیرد. وسایل بالابر و سایـر وسایل و تجهیزاتی که در برپایی و نصب اجزای سازه های فلزی مورد استفاده قرار می گیرند باید مطابق با مفاد بخش 12-6-2 باشند.

12-10-1-6در شرایط نامساعد جوی از قبیل باد، طوفان و بارندگی و یا در صورت ناکافی بودن روشنایی و محدود بودن میدان دید، باید از ادامه کار بر روی اسکلت فلزی جلوگیری به عمل آید. همچنین تیرآهنها و سایر قطعات فولادی نباید در هنگام نصب، آغشته به برف، یخ و یا سایر مواد لغزنده باشند.

12-10-1-7در عملیات برپا نمودن و نصب اعضای فلزی سازه باید وسایل حفاظت فردی از قبیل کلاه ایمنی، کفش ایمنی، کمربند ایمنی، طناب مهار، عینک و دستکش حفاظتی با رعایت مفاد فصل 12-4 مورد استفاده قرار گیرد. همچنین کارگرانی که سطح تیرآهنها و قطعات فولادی را با مواد شیمیایی زیان آور و یا با روش سندبلاست تمیز می کنند، باید از ماسکهای تنفسی استفاده نمایند.

12-10-1-8در هنگام نصب و برپا نمودن اسکلت های فلزی، محوطه زیر و اطراف کار باید محصور گردیده و از ورود افراد به داخل محوطه مذکور جلوگیری به عمل آید.

12-10-1-9قبل از بالا کشیدن تیرآهن ها و قطعات فولادی، اشیاء و قطعات واقع بر روی اسکلت که در معرض سقوط باشند، باید برداشته شوند و در شرایط خاص در محل خود محکم بسته شوند.

12-10-1-10 در قسمتهای مناسبی از قطعات فولادی و اجزای تشکیل دهنده اسکلت های فلزی باید نقاط اتصال مناسبی برای قلاب طناب مهار و داربست های معلق پیش بینی شود.

12-10-1-11قطعات فولادی مرکب که باید در ارتفاع زیاد نصب گردند، تا حد امکان باید روی زمین مونتاژ و متصل گردند.

12-10-1-12 تخلیـه آهـن آلات از تریلر، کامیـون و کامیونت باید با استفـاده از وسـایل بالابر و جرثقیـل صورت گیرد.

12-10-2 اجرای سازه های بتنی

12-10-2-1 کلیه اجزای قالبها از قبیل الوارها، تخته ها، شمعهای چوبی، پانلها، پایه های فلزی و سایر قطعات مربوط که برای قالب و شمع بندی و مهار کردن در کارهای بتنی، طراحی و استفاده می شوند، باید توسط اشخاص ذیصلاح با ضریب اطمینان حداقل 5/2 نسبت به بارهای وارده طراحی و ساخته شوند. در صورتی که از قالب فلزی برای قالب بندی استفاده شود، باید استانداردهای مربوطه نیز رعایت گردد.

12-10-2-2 قالب بتن باید قبل از بتن ریزی بازدید و نسبت به استحکام و پایداری کلیه اجزای قالب، مهارها و غیره اطمینان حاصل شود تا در موقع بتن ریزی از فرو ریختن قالب پیشگیری به عمل آید.

12-10-2-3 در موقع برداشتن قالب بتن باید از گرفتن کامل بتن اطمینان حاصل گردد و احتیاط های لازم به منظور حفاظت کارگران از خطر احتمالی سقوط بتن یا قالب به عمل آید.

12-10-2-4 هیچ گونه بار گذاری اضافه بر آنچه که در طراحی به عنوان بار زنده منظور شده است، مجاز نیست، مگر اینکه اجزای قالبها، شمعها، پایه ها و مهارهای آن متناسب با بار اضافی تقویت شوند، به طوری که ضریب اطمینان بارگذاری کمتر از 5/2 نشود.

12-10-2-5 کارگرانی که در امر ساختن، حمل و ریختن بتن اشتغال دارند، باید طبق مفاد فصل 12-4 به کفش، کلاه و دستکش حفاظتی مجهز باشند. همچنین کارگرانی که در ارتفاع به کار بستن آرماتور و قالب یا ریختن بتن می پردازند و در معرض خطر سقوط قرار دارند، باید مجهز به کمربند ایمنی و طناب مهار بوده و برای جلوگیری از سقوط آنها و نیز افتادن ابزار و وسایل کار از محل بتن ریزی موانعی نصب گردد.

12-10-2-6 کارگـرانی که به طور مداوم با سیــمان کار می کنند و یا در اندود، بتن پاشی (شاتکریت) یا چکشی کردن بتن فعالیت دارند، باید با رعایت مفاد فصل 12-4 به دستکش، عینک و ماسک تنفسی حفاظتی مجهز باشند.

12-10-2-7 در اجرای کارهای بتنی از قبیل قالب بندی، آرماتور بندی، ساخت و ریختن بتن باید از اشخاص ذیصلاح استفاده شود.

12-11 سایر مقررات مربوط

12-11-1 کلیات

12-11-1-1 هرگونه تغییرات و جابجایی در کنتورهای برق، گاز، آب و اتصالات قبل از کنتور، فقط بایستی توسط مأموران سازمانها و مسئولان ذیربط صورت گیرد.

12-11-1-2نصب قطعات مصالح ساختمانی از جمله پلاک سنگی روی نمای ساختمان باید به وسیله عناصر نگهدارنده و مهار کننده به طرق اطمینان بخش انجام گیرد تا امکان سقوط آن منتفی گردد.

12-11-1-3 نصب قطعات الحاقی و همچنین مواردی که در این آیین نامه به آنها اشاره نشده است، باید با رعایت آیین نامه های معتبر صورت گیرد.

12-11-2 تأسیسات گرمایی، تعویض هوا و تهویه مطبوع

12-11-2-1 کلیه عملیات اجرایی مربوط به تأسیسات گرمایی، تعویض هوا و تهویه مطبوع باید با رعایت ضوابط و مقررات تأسیسات گرمایی، تعویض هوا و تهویه مطبوع (مبحث چهاردهم مقررات ملی ساختمانی ایران) توسط اشخاص ذیصلاح صورت گیرد.

12-11-2-2 در مواردی که برای عملیات اجرایی مربوط به تأسیسات گرمایی، تعویض هوا و تهویه مطبوع نیاز به جوشکاری یا برش حرارتی باشد، رعایت مفاد بندهای 12-2-4-6 و 12-2-4-7 الزامی است.

12-11-2-3 لوله کشی گاز و نصب تأسیسات و تجهیزات مربوط به آن باید با رعایت مبحث هفدهم مقررات ملی ساختمانی ایران انجام شود.

12-11-2-4 در نصب و راه اندازی مولدهای بخار و دیگهای آب گرم باید ضوابط مندرج در آیین نامه « حفاظتی مولد بخار و دیگهای آب گرم » لحاظ گردد.

12-11-3 سیم کشی و نصب تأسیسات و تجهیزات برقی

12-11-3-1 سیم کشی، نصب کلیدها، پریزها، تابلوها و وسایل و تجهیزات برقی باید با رعایت ضوابط و مقررات مبحث طرح و اجرای تأسیسات برقی ساختمانها(مبحث سیزدهم مقررات ملی ساختمانی ایران) توسط اشخاص ذیصلاح انجام شود.

12-11-4 سیم کشی برای استفاده های موقت

12-11-4-1 کلیـه سیم کشی هایی که برای استفــاده های موقت انجام می شود، باید با رعایت مفـاد بخـش 12-11-3 و موارد زیر انجام شود.

الف: برای جلوگیری از ازدیاد و پراکندگی سیم های آزاد متحرک، باید در نقاط مختلف کارگاه به تعداد کافی پریز در محل های مناسب نصب شود.

ب: سیم کشی برای استفاده های موقت در صورت امکان باید در ارتفاع حداقل 5/2 متری از کف انجام شود. در غیر این صورت باید سیم ها طوری نصب شوند که از آسیب های احتمالی محفوظ بمانند.

ج: کلیه تابلوهای برق موقت بایستی به وسیله محفظه هایی با درپوش قفل دار مسدود گردند و پیرامون آنها روی زمین فرش و یا سکوی عایق گسترده باشند.

12-11-5 نصب قطعات پیش ساخته بتنی

12-11-5-1 قطعات پیش ساخته بتنی باید طوری طراحی و ساخته شوند که عملیات نقل و انتقال، جابجایی و نصب و برپا کردن آنها به راحتی و با ایمنی کامل انجام شود و وزن تقریبی قطعات نیز بر روی آنها نوشته یا حک گردد.

12-11-5-2 قلاب ها یا سایر وسایلی که که در قطعات پیش ساخته بتنی به منظور سهولت جابجایی و بلند کردن آنها پیش بینی و تعبیه می گردند، باید از نظر فرم، ابعاد و موقعیت نصب به ترتیبی باشند که:

الف: در برابر نیرو هایی که بر آنها وارد می شود، مقاومت کافی داشته باشند.

ب: در داخل خود قطعه و در اسکلت ساختمان باعث ایجاد نیروهای مخربی نگردند.

ج: پس از استقرار قطعات در محل نصب خود، به راحتی از وسایل و ادوات بالابرها و جرثقیل ها جدا گردند.

د: قلاب ها و ادوات مذکور در قطعات پیش ساخته بتنی مربوط به سقف ها و پلکان ها به نحوی تعبیه شده باشند که پس از نصب قطعه، بالاتر از سطح کار قرار نگیرند.

12-11-5-3 هنگام نصب قطعات پیش ساخته بتنی، محوطه اطراف ساختمان که امکان سقوط قطعات به داخل آنها وجود دارد، باید مورد مراقبت دقیق قرار گرفته و محصور گردد.

12-11-6 کار بر روی بام ساختمان ها، سقف های شیب دار و شکننده

12-11-6-1 کارگرانی که بر روی سقف های شیب دار به کار گمارده می شوند، باید دارای تجربه کافی و توانایی جسمی لازم باشند.

12-11-6-2 از کار کردن بر روی بام ساختمان ها در هنگام باد، طوفان و بارندگی شدید و یا هنگامی که سطح بام پوشیده از برف و یخ باشد، باید جلوگیری به عمل آید.

12-11-6-3 هنـگام کار بر روی سقف های پوشیده از صفحـات شکننده از قبیل صفحات موج دار نورگیر یا ورق های آزبست سیمان، باید از نردبان ها یا صفحات چوبی با عرض حداقل 25 سانتیمتر استفاده شود. این نردبان ها و صفحات باید به طور محکم و مطمئن نصب گردند تا از لغزش آنها در زیر پای کارگر جلوگیری به عمل آید.

12-11-6-4 تعداد نردبان ها یا صفحات چوبی باید حداقل دو عدد باشد تا هنگام نیاز به جابجا کردن یکی از آنها، کارگر مجبور به ایستادن بر روی ورق های شکننده نباشد.

12-11-6-5 در لبه سطوح شیب دار باید موانع مناسب و کافی جهت جلوگیری از سقوط کارگر و یا ابزار کار نصب شود.

12-11-6-6 کارگرانی که بر روی بام های شیب دار کار می کنند، باید مجهز به کمربند ایمنی و طناب مهار باشند.

12-11-7 انبار کردن مصالح

12-11-7-1 از انبار کردن و انباشتن مصالح ساختمانی در نزدیکی لبه های گودبرداری، دهانه چاه ها، گودال ها و غیره باید جلوگیری به عمل آید.

12-11-7-2 برداشتن مصالح انبار شده توسط کارگر باید از بالاترین قسمت شروع گردد و از کشیدن و برداشتن آنها از قسمت های تحتانی که باعث ریزش و ایجاد حادثه شود، باید خودداری گردد.

12-11-7-3 برای انبار کردن تخته های چوبی باید آنها را روی چوب های عرضی قرار داد، به طوری که کاملاً روی زمین قرار نگیرند و بین هر چند ردیف، چوبهای عرضی قرار داده شود.

12-11-7-4 کلیه تأسیسات و تجهیزات کارگاهی که به منظور انبار کردن مصالح به کار می روند، بایستی دارای پایداری لازم در مقابل نیروهای وارده (ثقلی و جانبی) باشند.

12-11-7-5کیسه های سیمان، گچ، آهک و غیره نباید بیش از ده ردیف روی هم چیده شوند و برداشتن آنها باید به صورت ردیف های افقی انجام شود.

12-11-7-6از انباشتن مصالح ساختمانی بیش از حد مجاز طراحی روی سقف های اجرا شده و همچنین در مجاورت تیغه ها و دیوارهای کم عرض باید جلوگیری به عمل آید.

12-11-7-7آهن آلات (تیر آهن، نبشی، میلگرد و...) باید به ارتفاع کم طوری روی هم انباشته شوند که خطر غلطیدن ناگهانی آنها وجود نداشته باشد.

12-11-7-8طرفین لوله های فلزی که انبار می شوند، باید با موانع مناسب مهار گردد تا از غلطیدن آنها بر روی هم و ایجاد حادثه جلوگیری شود.

12-11-7-9از انباشتن مصالحی از قبیل شن، ماسه، خاک و غیره در کنار دیوارها و تیغه ها تا حد امکان باید جلوگیری به عمل آید. در صورتی که این کار اجتناب ناپذیر باشد، باید این مصالح طوری انباشته شوند که فشار بیش از حد به دیوار یا تیغه وارد نشود.

12-11-7-10 در انبـار کردن مصالح و نگهداری مواد قابل انفجار و مایعـات قابل اشتعـال، ضوابط مندرج در آیین نامه های زیر بایستی لحاظ گردد:

الف: آیین نامه « پیشگیری و مبارزه با آتش سوزی در کارگاهها »

ب: آیین نامه « حفاظتی مواد خطرناک و مواد قابل اشتعال و مواد قابل انفجار »

 12-11-8 نقاشی و پوشش سطوح با مواد شیمیایی و یا دیگر مواد قابل اشتعال

12-11-8-1 هنگام نقاشی و پوشش سطوح با مواد شیمیایی و یا سایر مواد قابل اشتعال، باید محل کار به طور طبیعی تهویه گردد. چنانچه از تهویه مصنوعی استفاده شود، باید دستگاه در خارج از فضای کار قرار داده شده و قبل از شروع کار روشن گردد.

12-11-8-2 در هنگام چسباندن موکت و یا پوشش های پلاستیکی و نظایرآن، استعمال دخانیات و یا استفاده از کبریت، فندک و غیره باید اکیداً ممنوع گردد. همچنین باید از عملیاتی از قبیل جوشکاری یا برش حرارتی در مجاورت محل کار جلوگیری به عمل آید.

12-11-8-3 وسایل اطفاء حریق، مناسب با نوع آن باید آماده و در دسترس باشد.